Kunyina musamu wakusilika bulwazi bwa Alzheimer, pesi basayaansi lyoonse bali mukuyandaula nzila zyakusilisya zitondezyo zyabulwazi oobu.
Basikuvwuntauzya alimwi bali mukubeleka kufwambaana kuzyiba bulwazi bwakubula maanu bujatikizya bulwazi bwa Alzheimer, nkaambo kufwambaana kuzyiba bulwazi oobu kulakonzya kugwasya mukusilika.
Buvwuntauzi bupya bwakasimbwa mu Frontiers in Aging Neuroscience butondezya kuti uroformic acid ilakonzya kuba chitondezyo chakusaanguna chakuzyiba bulwazi bwa Alzheimer.
Ba Centres for Disease Control and Prevention (CDC) baku Amelika bapandulula bulwazi bwakubula maanu kuti "nkubula nguzu zyakuyeeya, kuyeeya, naa kusala zyakucita calo cinyonganya milimo yabuzuba abuzuba."
Mukuyungizya kubulwazi bwa Alzheimer, kuli zimwi nzila zyakubula maanu zilimbuli kubula maanu a Lewy bodies antoomwe akubula maanu kwamitsinga. Asi bulwazi bwa Alzheimer mbobulwazi bwakubula maanu buvwulide kapati.
Kweelana amalipooti aa Alzheimer's Disease Association's 2022, bantu basika ku 6.5 miliyoni mu United States bapona abulwazi oobu. Mukuyungizya, basikuvwuntauzya balangila kuti mweelwe ooyu uyooyungizigwa tubili kusikila mu 2050.
Mukuyungizya, bantu bachiswa bulwazi bwa Alzheimer balakonzya kukatazyigwa kumena, kwaambuula, akweenda.
Kusikila kumatalikilo aamyaka ya 2000, kuvwuntauzya mutunta kwakali nzila ilikke yakusinizya kuti muntu wakalijisi bulwazi bwa Alzheimer naa bulwazi bumbi bwakubula maanu.
Kweelana a National Institute on Aging, bamadokotela lino balakonzya kuchita lumbar puncture, alimwi wiitwa kuti lumbar puncture, kuti babone naa kuli zitondezyo zyabulwazi bwa Alzheimer.
Bamadokotela balalanga zitondezyo zyabuumi zilimbuli beta-amyloid 42 (chintu chipati cha amyloid plaques mubongo) mpawo balakonzya kulanga zintu zitali kabotu a PET scan.
"Nzila zipya zyakufotola, ikapati zifwanikiso zya amyloid, zifwanikiso zya PET amyloid, antoomwe azifwanikiso zya tau PET, zituzumizya kubona zintu zitali kabotu mubongo muntu kachili muumi," wakaamba mufundisi wa Michigan Public Health alimwi musilisi Kenneth M., Dr. Langa. Mu Ann Arbor, ooyo watakali kujatikizyidwe mukwiiya ooku, wakaamba aatala a Michigan Medicine podcast.
Nzila zyabusilisi zili mbozibede ziliwo zikonzya kugwasya kuchesya bupati bwazitondeezyo zya asthma akucesya kuyaambele kwabulwazi, nikuba kuti tazikonzyi kubusilika.
Mbuli chitondeezyo, dokotela ulakonzya kulemba misamu iili mbuli donepezil naa galantamine kuti ichese zitondezyo zya asthma. Musamu wakuvwuntauzya wiitwa kuti lecanemab ulakonzya kuchesya kuyaambele kwabulwazi bwa Alzheimer.
Nkaambo kakuti kulanga-langa bulwazi bwa Alzheimer kuladula alimwi inga tiikwajanwa kubantu boonse, bamwi basikuvwuntauzya babikka kumbele kulanga-langa bulwazi bwa Alzheimer.
Basikuvwuntauzya kuzwa ku Shanghai Jiao Tong University antoomwe a Wuxi Institute of Diagnostic Innovation mu China bakavwuntauzya antoomwe mulimo wa formic acid mbuli chitondezyo cha Alzheimer's disease mumulota.
Basayaansi bakasala musamu ooyu kweendelanya abuvwuntauzi bwabo bwakaindi kujatikizya zitondezyo zyabulwazi bwa Alzheimer. Batondezya kutabeleka kabotu kwa formaldehyde mbuli chintu chipati chakubula maanu akaambo kakuchembaala.
Kuchiiyo eechi, balembi bakabweza bantu bali 574 kuzwa kuchipatara cha Memory cha Sixth People's Hospital yaku Shanghai, China.
Bakaandaanya basikutola lubazu muzibeela zyosanwe kweendelanya akubeleka kwabo mumasunko aakubeleka kwabongo; tubunga ootu twakali kuzwa kukuyeeya kubotu kusikila ku Alzheimer's:
Basikuvwuntauzya bakabweza misamu ya minsyu kuzwa kuli baabo bakatola lubazu kuti babone naa kuli asidi ya formic alimwi abulowa bwakuvwuntauzya DNA.
Kwiinda mukweezyanisya mweelwe wa asidi ya formic mukabunga kamwi akamwi, basikuvwuntauzya bakaiya kuti kwakali kwiindana aakati kabaabo bakatola lubazu kabajisi boongo kabotu abaabo bakakachilwa kubeleka.
Kabunga kabantu bakacheya boongo bakalijisi asidi mupati mumulota kwiinda kabunga kakajisi boongo buli kabotu.
Mukuyungizya, aabo bakatola lubazu bachiswa bulwazi bwa Alzheimer bakalijisi asidi mupati loko mumulota wabo kwiinda aabo bakatola lubazu bajisi boongo.
Basayaansi alimwi bakajana kuti mweelwe wa asidi ya formic mumulota wakali kweendelana munzila iiteendelani amasunko aakuyeeya akubikkila maanu.
"Imweelwe wa asidi mumulota wakasumpuka kapati mukabunga ka [kucheya kwakuyeeya], eezi zyaamba kuti asidi mumulota ulakonzya kubelesegwa kufwambaana kuzyiba [bulwazi bwa Alzheimer]," balembi bakalemba.
Zyakazwa mukwiiya ooku zilayandika nkaambo katwaambo tunji, kutali buyo amali manji aakujana bulwazi bwa Alzheimer.
Kuti buvwuntauzi bumbi bwatondezya kuti uric acid ilakonzya kuzyiba kucheya kwakuyeeya, eechi chinga chaba nzila nguba kubelesya alimwi iitaduli pe.
Mukuyungizya, ikuti musunko uliboobu wakonzya kujana kucheya kwakuyeeya kweendelana abulwazi bwa Alzheimer, basyaazibwene mumulimo wabusilisi balakonzya kugwasya chakufwambaana.
Dr. Sandra Petersen, DNP, mupati wabili wabweendelezi bwabuumi abukkale bubotu ku Pegasus Senior Living, wakaamba aatala achiiyo eechi mubuzyo a Medical News Today:
"Kuchincha kwabulwazi bwa Alzheimer's kutalikila myaaka iili 20 kusikila ku 30 kakutanajanwa mpawo kanjikanji takubonwi kusikila kwaba kunyonyooka kupati. Tulizi kuti kufwambaana kubuzyiba kulakonzya kupa balwazi nzila zyiingi zyakusilikwa akukonzya kulibambila busilisi bwakumbele."
"Kuzwidilila muli oyu (uutakwe ntenda alimwi uutayandiki mali manji) musunko uujanika kubantu boonse uyooba chintu chipati mukulwana bulwazi bwa Alzheimer," Dr. Peterson wakaamba.
Basayaansi lino-lino bakajana chintu chikonzya kugwasya bamadokotela kuzyiba bulwazi bwa Alzheimer's kakuchili chiindi. Eezi ziyoozumizya basilisi...
Zyakazwa mukwiiya kupya kwakachitwa ku mbeba zilakonzya kugwasya kupanga nzila yakusunka bulowa eeyo iyooba cibeela chakupima bulwazi bwa Alzheimer's azimwi zilwazi...
Buvwuntauzi bupya bubelesya PET brain scans kuyeyela kucheya kwakuyeeya kweendelanya akujanika kwa amyloid antoomwe a tau proteins mubongo, naakuti boongo...
Basilisi lino babelesya nzila zyakusunka boongo ziindene-indene akupima bulwazi bwa Alzheimer. Basikuvwuntauzya bakapanga nzila iikonzya kubelesegwa kuli...
Kulangisisya meso chakufwambaana kulakonzya kupa makani aayandika aatala abuumi bwabongo. Ikapati, ilakonzya kubona zitondezyo zyakubula maanu.
Chiindi chakutumizya: May-23-2023